
Shri Ravidas Chalisa
શ્રી રવિદાસ ચાલીસા
શ્રી રવિદાસચાલીસા, આ ભક્તિગીત શ્રી રવિદાસજીના સ્મરણમાં રચવામાં આવી છે, જેમણે જીવનના મૌલિક તત્વોને સમજાવ્યા અને સર્વસમાવિષ્ટ પ્રેમ, ભક્તિ અને સમાનતાનો સંદેશ આપ્યો. આ ચાલીસા તેમના જીવન, ઉપદેશ અને ભક્તિની મહિમાને વર્ણવવા માટે રચાયેલ છે, જેના દ્વારા ભક્તો તેમના જીવનમાં શાંતિ અને સુખ લાવવા માટે પ્રેરણા મેળવી શકે છે. આ ચાલીસા પાઠ કરવા દ્વારા ભક્તોને અનેક ફાયદા થાય છે. મનોવિજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ, આ ભક્તિગીતનું પઠન માનસિક શાંતિ અને સુખની સિદ્ધિ કરે છે, જ્યારે આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ, ભગવાન રવિદાસના આશીર્વાદને પ્રાપ્ત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ ચાલીસાનું નિયમિત પઠન કરવાથી જીવનમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને આરોગ્ય વધે છે, તેમજ ભક્તોના સંશય અને દુઃખ દૂર થાય છે. શ્રી રવિદાસ ચાલીસા સહેલાઈથી દરરોજ સવારે અથવા સાંજે પઠન કરી શકાય છે, ખાસ કરીને પૂજા વખતે. ભક્તો આ ચાલીસાને શ્રદ્ધાપૂર્વક પઠન કરીને શ્રી રવિદાસજીના
બંદૌં વીણા પાણિ કો, દેહુ આય મોહિં જ્ઞાન।
પાય બુદ્ધિ રવિદાસ કો, કરૌં ચરિત્ર બખાન॥
માતુ કી મહિમા અમિત હૈ, લિખિ ન સકત હૈ દાસ।
તાતે આયોં શરણ મેં, પુરવહુ જન કી આસ॥
॥ ચૌપાઈ ॥
જૈ હોવૈ રવિદાસ તુમ્હારી।
કૃપા કરહુ હરિજન હિતકારી॥
રાહુ ભક્ત તુમ્હારે તાતા।
કર્મા નામ તુમ્હારી માતા॥
કાશી ઢિંગ માડુર સ્થાના।
વર્ણ અછૂત કરત ગુજરાના॥
દ્વાદશ વર્ષ ઉમ્ર જબ આઈ।
તુમ્હરે મન હરિ ભક્તિ સમાઈ॥
રામાનન્દ કે શિષ્ય કહાયે।
પાય જ્ઞાન નિજ નામ બઢ઼ાયે॥
શાસ્ત્ર તર્ક કાશી મેં કીન્હોં।
જ્ઞાનિન કો ઉપદેશ હૈ દીન્હોં॥
ગંગ માતુ કે ભક્ત અપારા।
કૌડ઼ી દીન્હ ઉનહિં ઉપહારા॥
પંડિત જન તાકો લૈ જાઈ।
ગંગ માતુ કો દીન્હ ચઢ઼ાઈ॥
હાથ પસારિ લીન્હ ચૌગાની।
ભક્ત કી મહિમા અમિત બખાની॥
ચકિત ભયે પંડિત કાશી કે।
દેખિ ચરિત ભવ ભય નાશી કે॥
રલ જટિત કંગન તબ દીન્હાઁ।
રવિદાસ અધિકારી કીન્હાઁ॥
પંડિત દીજૌ ભક્ત કો મેરે।
આદિ જન્મ કે જો હૈં ચેરે॥
પહુઁચે પંડિત ઢિગ રવિદાસા।
દૈ કંગન પુરઇ અભિલાષા॥
તબ રવિદાસ કહી યહ બાતા।
દૂસર કંગન લાવહુ તાતા॥
પંડિત જન તબ કસમ ઉઠાઈ।
દૂસર દીન્હ ન ગંગા માઈ॥
તબ રવિદાસ ને વચન ઉચારે।
પડિત જન સબ ભયે સુખારે॥
જો સર્વદા રહૈ મન ચંગા।
તૌ ઘર બસતિ માતુ હૈ ગંગા॥
હાથ કઠૌતી મેં તબ ડારા।
દૂસર કંગન એક નિકારા॥
ચિત સંકોચિત પંડિત કીન્હેં।
અપને અપને મારગ લીન્હેં॥
તબ સે પ્રચલિત એક પ્રસંગા।
મન ચંગા તો કઠૌતી મેં ગંગા॥
એક બાર ફિરિ પરયો ઝમેલા।
મિલિ પંડિતજન કીન્હોં ખેલા॥
સાલિગ રામ ગંગ ઉતરાવૈ।
સોઈ પ્રબલ ભક્ત કહલાવૈ॥
સબ જન ગયે ગંગ કે તીરા।
મૂરતિ તૈરાવન બિચ નીરા॥
ડૂબ ગઈં સબકી મઝધારા।
સબકે મન ભયો દુઃખ અપારા॥
પત્થર મૂર્તિ રહી ઉતરાઈ।
સુર નર મિલિ જયકાર મચાઈ॥
રહ્યો નામ રવિદાસ તુમ્હારા।
મચ્યો નગર મહઁ હાહાકારા॥
ચીરિ દેહ તુમ દુગ્ધ બહાયો।
જન્મ જનેઊ આપ દિખાઓ॥
દેખિ ચકિત ભયે સબ નર નારી।
વિદ્વાનન સુધિ બિસરી સારી॥
જ્ઞાન તર્ક કબિરા સંગ કીન્હોં।
ચકિત ઉનહુઁ કા તુમ કરિ દીન્હોં॥
ગુરુ ગોરખહિ દીન્હ ઉપદેશા।
ઉન માન્યો તકિ સંત વિશેષા॥
સદના પીર તર્ક બહુ કીન્હાઁ।
તુમ તાકો ઉપદેશ હૈ દીન્હાઁ॥
મન મહઁ હાર્યોો સદન કસાઈ।
જો દિલ્લી મેં ખબરિ સુનાઈ॥
મુસ્લિમ ધર્મ કી સુનિ કુબડ઼ાઈ।
લોધિ સિકન્દર ગયો ગુસ્સાઈ॥
અપને ગૃહ તબ તુમહિં બુલાવા।
મુસ્લિમ હોન હેતુ સમુઝાવા॥
માની નાહિં તુમ ઉસકી બાની।
બંદીગૃહ કાટી હૈ રાની॥
કૃષ્ણ દરશ પાયે રવિદાસા।
સફલ ભઈ તુમ્હરી સબ આશા॥
તાલે ટૂટિ ખુલ્યો હૈ કારા।
મામ સિકન્દર કે તુમ મારા॥
કાશી પુર તુમ કહઁ પહુઁચાઈ।
દૈ પ્રભુતા અરુમાન બડ઼ાઈ॥
મીરા યોગાવતિ ગુરુ કીન્હોં।
જિનકો ક્ષત્રિય વંશ પ્રવીનો॥
તિનકો દૈ ઉપદેશ અપારા।
કીન્હોં ભવ સે તુમ નિસ્તારા॥
॥ દોહા ॥
ઐસે હી રવિદાસ ને, કીન્હેં ચરિત અપાર।
કોઈ કવિ ગાવૈ કિતૈ, તહૂં ન પાવૈ પાર॥
નિયમ સહિત હરિજન અગર, ધ્યાન ધરૈ ચાલીસા।
તાકી રક્ષા કરેંગે, જગતપતિ જગદીશા॥